Về quê của phó đức phương

(Thanh tra)- Nhạc sĩ Phó Đức Phương đang đi tới cõi vĩnh hằng theo quy hình thức “sinh lão dịch tử” của đời người, tuy nhiên những ca khúc nối liền với “cây đa, bến nước, sân đình” của ông vẫn mãi khắc sâu trong tâm người Việt, do tính mộc mạc của ca từ, kiêu kỳ mà sát gũi, dung dị mà đầy triết lý nhân văn thâm thúy về làng quê Việt Nam.

Bạn đang xem: Về quê của phó đức phương



Hồn Việt trong mỗi bài ca

Một một trong những ca khúc đậm chất làng quê vn nhất của núm nhạc sĩ Phó Đức Phương sẽ là ca khúc “Về quê”. Ca khúc này được ông sáng tác 1998, theo đơn đặt đơn hàng cho Đoàn Ca nhạc Dân ca quan tiền họ bắc ninh để đi hội diễn theo lịch của bộ Văn hóa. 

Vào những năm 1998 - 1999 của thập niên cuối cùng của nắm kỷ 20, “Về quê” là một phiên bản nhạc vượt trội về chất liệu dân mệnh danh ca làng mạc quê việt nam so với hàng nghìn ca khúc của nhiều nhạc sĩ cùng thành lập ở thời điểm đó. Trong số những người thể hiện thành công xuất sắc nhất ca khúc về quê là nghệ sĩ Xuân Hinh, Thanh Thanh Hiền, cố kỉnh hệ sau tất cả ca sĩ quang Linh.

Do giai điệu gần gũi dễ thuộc, dễ nhớ, mà lại từ bạn già mang đến trẻ em, từ nam giới thanh đến cô bé tú, từ đám cưới đến tiếng giải lao thân trưa hè oi ả, hồ hết ca từ bỏ dung dị, trữ tình, sâu lắng vút cao, ngân nga “thương nhau ta thì về, thăm lại miền quê, nơi có một triền đê, có hàng tre ru khi chiều về” mê mẩn lòng người. 

Có thể nói rằng, hiếm tất cả ca khúc làm sao của nhạc sĩ như thế nào lại “lột tả” được hóa học quê mộc mạc thật tình như “Về quê” của Phó Đức Phương. Cái đặc biệt quan trọng của “Về quê” không những giai điệu trữ tình mượt mà chảy như chiếc sông quê êm đềm, “ghi chép” lại chỗ chôn nhau giảm rốn với tuổi thiếu thốn thời của mỗi đời người; ngoài ra đưa bánh đa, bánh đúc, phân tử gạo củ khoai - gần như ngọc thực của vùng nông xã Việt Nam gắn liền với bạn quê một đời lam bạn hữu thành đều ca từ mắc giá.

Để rồi khi lời ca cất lên “đưa nhau ta thì về, nơi người mẹ đưa nôi, địa điểm sáo diều chơi vơi, với dòng sông bến lở bến bồi” ai cũng cảm dấn được quê nhà mình vào đó. Chắc rằng vì thay mà mỗi khi nghe “Về quê”, ai cũng có cảm hứng đang nói, vẫn hát về chủ yếu quê hương yêu dấu của mình.

Một giữa những ca khúc đậm “hồn Việt” là “Hồ Núi Cốc”. Nhạc phẩm này thành lập và hoạt động năm 1982, nói đến chuyện tình đôi trai gái yêu thương nhau say mê ở xung quanh đập hồ nước Núi cốc ở tỉnh biên giới Thái Nguyên cơ mà không thành bà xã thành chồng. 

Bằng tất cả sự mong ước xây đập Núi ly khơi mối cung cấp dẫn làn nước từ mạch rừng về những bạn dạng làng xa tít hẻo lánh cho bà con phiên bản xứ. Bằng bút pháp thẩm mỹ và nghệ thuật và tài năng lạ mắt cách biệt, nhạc sĩ Phó Đức Phương đã áp dụng tích chuyện dân gian, dệt mẩu truyện tình của song trai gái thành núi và sông nhằm chảy mãi theo thời gian, không khi nào vơi cạn.

Những ca từ: “Một đời đau nước mắt thành sông. Một tín đồ chờ, hóng hóa núi, ơi đàn ông trai ơi ngọn núi biếc, ơi cô gái ơi dòng sông sâu”, như lời kêu gọi nam thiếu phụ tú người phiên bản xứ hãy đứng lên triển khai khát vọng của mình. Để cho cái sông chảy mãi, để ngọn núi thêm cao, để người việt nam nơi đầu nguồn biên giới bao gồm cơm no áo ấm.

Một trong số những ca khúc “độc, lạ” không có nhạc sĩ nào có thể viết được là “Trên đỉnh Phù Vân”. Hoàn toàn có thể nói, đây là ca khúc có âm hưởng giai điệu và lối sử dụng ca từ bỏ “độc độc nhất vô nhị vô nhị” trong buôn bản nhạc Việt tính đến thời điểm này.

Chỉ đề nghị nghe đa số ca từ: “Mênh mênh mông mang Phù Vân yên ổn tử, vi vu vi vu Trúc lâm Thiền tự” vẫn “nổi domain authority gà” bởi chất thẩm mỹ và nghệ thuật “ma mị” của nó.

Những ca từ gồm sự kết nói rất thiêng giữa vượt khứ với hiện tại, giữa khu đất trời và vạn vật, thân con bạn và thiên nhiên nơi vùng Đông Bắc của Tổ quốc. Ca sĩ thể hiện thành công xuất sắc nhất ca khúc này là Mỹ Linh, tiếp nối là Tùng Dương.

Một sĩ quan thủy quân thể hiện nay ca khúc “Chảy đi sông ơi” của nhạc sĩ Phó Đức Phương trong một trong những buổi giao lưu lại nghệ nghệ thuật giữa Câu Lạc cỗ thơ ca Vũng Tàu cùng Hội Văn học nghệ thuật và thẩm mỹ TP Bảo Lộc - Lâm Đồng. Ảnh: CTV Mai Thắng 

Sống không còn mình, góp sức hết mình

Tôi như mong muốn được chạm chán nhạc sĩ Phó Đức Phương trong Cuộc thi thẩm mỹ và nghệ thuật Ca múa nhạc đất nước hình chữ s đợt hai năm 2015 tại thành phố Bà Rịa tỉnh giấc Bà Rịa - Vũng Tàu. Ông đến hội thi này chưa phải với tư phương pháp ban giám khảo, mà mang đến để nghe ca sĩ của Đoàn nghệ thuật và thẩm mỹ Kiên Giang diễn đạt ca khúc “Về quê” của ông.

Giữa không khí âm nhạc với ngay gần 1.000 khán giả xuất hiện đêm ấy, ông rơi nước mắt khi ca sĩ trẻ em của Đoàn Nghệ thuận Kiên Giang tái hiện tại làng quê nước ta với cảnh đàn ông trai cô nàng trên sông với bé đò nhỏ. 

Đêm diễn kết thúc, tôi “bám” theo ông cùng với tư bí quyết là người lính biển hâm mộ nhạc sĩ tài hoa. Hôm đó có cả nhạc sĩ nai lưng Tiến và vk của ông. Bên bàn trà khuya giữa tp biển, ông kể nhiều chuyện về cuộc đời và sự nghiệp chế tạo âm nhạc.

Hỏi về yếu tố hoàn cảnh sáng tác và trung tâm tình của ông khi ra đời ca khúc “Về quê”. Ông bảo: “Đây là ca khúc ở lòng của tôi. Tôi viết nó theo méc bảo của trái tim. Trong quá trình viết lời, tôi đã nhiều lần buông bút lau nước mắt bởi vì xúc động. Tôi viết về quê như nhiệm vụ trái tim. Và đó cũng là ca khúc tri ân của tôi đối với quê mùi hương tôi sinh ra. Đời tôi cũng giản dị chân thành tựa như những ca tự trong bài xích hát ấy”.

Xem thêm:

Năm 2017, tôi may mắn được chạm chán lại ông lần thứ hai tại nhà hát mập Hà Nội, trong lịch trình tổng kết cùng trao giải cuộc thi “Những tấm gương bình dân mà cao quí và giao lưu nghệ thuật khắc sâu lời bác bỏ dạy”. Trong công tác này, có sự diễn giả của con gái ca sĩ Anh Thơ. Thêm một lượt nhạc sĩ Phó Đức Phương xúc đụng rưng rưng khi người vợ ca sĩ xứ Thanh cùng nhóm múa biểu lộ ca khúc “Về quê” của ông.

Hỏi về cách sử dụng hình ảnh, ngôn, họa trong bài hát “Về quê”, Phó Đức Phương phân tách sẻ: “Tôi áp dụng âm nhạc đậm màu dân gian đồng bằng Bắc bộ, ca từ mang tính chất hình tượng gợi nhớ hình ảnh làng quê êm đềm”.

Có lẽ chính vì như thế mà “Về quê” dễ dàng thuộc, dễ dàng nhớ, ăn uống sâu, bám rễ trong tim khảm tín đồ Việt qua nhiều thế hệ. Cùng nó cũng được xem như là ca khúc vượt thời gian.

 Tiết mục “Về quê” của Đoàn nghệ thuật tỉnh Kiên Giang vào Cuộc thi nghệ thuật và thẩm mỹ Ca múa nhạc nước ta đợt 2 năm 2015 tại TP Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Ảnh: CTV Mai Thắng

Nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời lúc 12 giờ đồng hồ 18 phút, trưa 19/9, trên Hà Nội, sau thời hạn chống chọi với các bệnh ung thư tụy, tận hưởng thọ 76 tuổi. Trong thời gian điều trị bệnh, ông luôn giữ lòng tin lạc quan. Mỗi ngày, ông nghe lại phần nhiều nhạc phẩm của mình để thư giãn và giải trí và tìm đến ký ức đã qua.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương sinh vào năm 1944, nghỉ ngơi Hưng Yên. Năm 18 tuổi ông thi đỗ vào Khoa Toán, Đại học Sư phạm. Tuy nhiên, năm 1965, khi gần tốt nghiệp, ông xin thôi học với nguyên nhân hoàn cảnh gia đình và đổi mới nông ngôi trường viên trực thuộc Nông trường Cửu Long (Hòa Bình).

Ông nổi tiếng với khá nhiều ca khúc như “Về quê”, “Chảy đi sông ơi”, “Hồ bên trên núi”, “Trên đỉnh Phù Vân”, “Một loáng Tây Hồ”, “Huyền thoại hồ nước núi Cốc”, “Khúc hát phiêu ly”. Toàn bộ những ca khúc ấy đều phải sở hữu một chủng loại số tầm thường là “khắc sâu hồn Việt” trong tâm địa người Việt.

Ông không những là nhạc sĩ tài hoa, sáng tác phần lớn ca khúc lừng danh vang vọng khắp quốc gia và quá trội thời gian; ông còn là một người tiên phong bảo vệ bản quyền người sáng tác âm nhạc hai mươi năm qua. Năm 2001, ông được khuyến mãi Giải thưởng đơn vị nước về các tác phẩm “Chảy đi sông ơi”, “Một nhoáng Tây Hồ”, “Trên đỉnh Phù Vân”, “Nha Trang thu”, “Những cô gái quan họ”.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương đã rời cõi nhân gian. Dẫu vẫn gọi đó sẽ là quy chế độ của mỗi đời người. Song, hằng đêm, đông đảo ca khúc thêm với danh tiếng của ông vẫn được không ít ca sĩ, người trẻ thể hiện ở những phòng trà ca nhạc, giỏi ở sảnh khấu như thế nào đó. Ông ra đi, nhưng các ca khúc của ông vẫn vang vọng mãi vào lòng tình nhân nhạc.

Đồng hành thuộc với cuộc đời nhạc sĩ Phó Đức Phương là những bạn dạng tình ca đậm màu hồn Việt. Quê hương non sông chảy trong mạch máu ông. Nó như quan trọng trong tín đồ ông tan mãi cho phút cuối đời.

Ông đã từng viết: “Sống hiến bản thân tất cả, đời sông không còn tiếc vơi đầy”. Đời ông cũng vậy. Sống không còn mình, góp sức hết mình bởi nền âm thanh Việt Nam.